brand | new | ideas


Kleurmanagement: complex en boeiend

Een stuk rood papier, rode lippen, tomatensoep, rood geverfd grof staal, een rode roos, een rode Ferrari, rood haar. De materie die de kleur draagt geeft elke rode kleur een totaal andere eigen beleving.
Beperken we ons tot papier als kleurdrager en gebruiken we één soort en één kleur rode drukinkt, dan zal de rode inkt op elke papiersoort anders tonen. Het is dan ook een misvatting te denken dat kleur in een grafische omgeving een vast gegeven is. Integendeel, geen moeilijker management dan kleurmanagement.

Kleur bij huisstijlen
In ons vakgebied hebben we elke dag met kleurmanagement te maken.
Bij het doorvoeren van een huisstijl bijvoorbeeld, komen veel verschillende toepassingen om de hoek kijken:
-  Drukwerk in voorgekleurde PMS inkten
-  De site en digitale bedrijfspresentatie in RGB beeldschermkleuren
-  Folders en brochures in CMYK kleur-gescheiden opbouw
-  Auto- en gevelbelettering in kleurfolie en RAL verf.

Huisstijl-manual
Alle uitingen moeten zo passend mogelijk op elkaar worden afgestemd. Het is echter onmogelijk om alle verschillende kleursystemen op één lijn te krijgen, zelfs bij wit of zwart.
Dus is het de kunst om vanuit al die verschillende kleursystemen een kleurenpalet samen te stellen dat zoveel mogelijk op één lijn ligt.
Als in elk kleursysteem de best passende kleur is gekozen, leggen we dat vast in de huisstijl-manual.

Kernbegrippen
Om geïnteresseerden enig inzicht te geven in de complexiteit van kleurmanagement, bespreken we hieronder een aantal kernbegrippen.

We onderscheiden zes grootheden die van grote invloed zijn op de kleuropbouw en waarneming:
1.  Pigmenten en kleurstoffen
2.  Kleurmiddelen
3.  Licht en reflectie
4.  Het menselijk oog en interpretatie
5.  Kleurdragers
6.  Toepassing en omgeving

1. Pigmenten en kleurstoffen

Kleurstoffen hebben de eigenschap zich te verbinden aan de te kleuren materie. Pigmenten hebben die eigenschap niet, zij worden in het algemeen niet opgelost in het gebruik. Kleurstoffen zijn organische verbindingen en hebben dat vermogen wel. Als we het hebben over inkten, verven, foliën en andere kleurproducten die een rol spelen in het weergeven van een identiteit, hebben we het bijna altijd over kleurstoffen en niet over pigmenten.

2. Kleurmiddelen
Bekende middelen om een kleur aan een product te geven zijn: verf, offset-inkt, zeefdruk-inkt, signing-folie, inkt-jet printers, toner-printers, epoxylakken en nog veel meer.
Er zijn dekkende en transparante kleursystemen. Verf is een dekkend kleursysteem (denk aan een houten kozijn dat wit is geschilderd). Drukinkten zijn transparant (zwart papier blijft zwart ook al druk je er alle kleuren van de regenboog op).
In drukwerk kennen we CMYK (vierkanaals kleuropbouw voor full-colour producties) en voorgekleurde Pantone-inkten voor het drukken van bijvoorbeeld huisstijlen.
En behalve al deze kleurmiddelen op materie zijn er nog kleuren die d.m.v. licht of een beeldscherm (RGB) tot ons komen. Wat zou internet zijn zonder kleur?

3. Licht en reflectie
Zonder licht is alles zwart. Maar licht verandert voortdurend.
Een wisselende kleurtemperatuur van het omgevingslicht maakt dat we dezelfde kleur steeds anders waarnemen.
De kleurtemperatuur van licht meten we in Kelvin.
Als uitgangspunt voor het selecteren van kleuren is daglicht de standaard (5.500º K). Al het andere mag als afwijkend worden gezien. Daglicht wisselt van kleur en intensiteit gedurende de dag en per seizoen. Een uur na zonsopkomst is de kleurtemperatuur 3.500º K. afhankelijk van het seizoen kan de midddagzon tot wel 6.500º K reiken.
Kaarslicht is 1.200º K. Licht bij zonsopgang is 2.000º K. Een gloeilamp is 2.800º K. Een halogeenlamp 3.000 tot 3.200º K.

Reflectie speelt ook een belangrijke rol in kleurwaarneming. Een kleur op een glad (iets spiegelend) oppervlak komt voller en intenser over dan dezelfde kleur op een poreuze zuigende matte ondergrond. Ook gekleurde muren beïnvloeden het licht enorm. In een ruimte met rondom rode muren waarin een witte lamp brandt zal het licht overwegend als rood worden ervaren.

4. Het menselijk oog en interpretatie.
Zonder ogen bestaat kleur niet. Kleur is 'analoog'… hoe chemisch of digitaal onze wereld ook is.
Ogen kunnen middels een bril worden geijkt in scherp of onscherp zien maar zijn niet geijkt op kleurwaarneming. In het grensgebied tussen oranje en geel blijken veel mensen geel als oranje te benoemen en oranje als geel.
Blauwe tinten die de een als 'koude kleur' ervaart noemt een ander juist warm.
We kunnen onze eigen waarneming tot maatstaf verheffen maar dat is in een gezelschap een subjectief gegeven. Wat de ander ziet en interpreteert kunnen we slechts veronderstellen. Niemand behalve ikzelf kan door mijn ogen de wereld zien. En wat voor mij een koude kleur is zal morgen geen warme kleur zijn al beweert de hele omgeving dat dat wel zo is.

5.  Kleurdragers
Een stuk rood papier, rode lippen, tomatensoep, rood geverfd grof staal, een rode roos, een rode Ferrari, rood haar …
Het is allemaal rood maar door de materie die de kleur draagt heeft elke rode kleur een totaal andere eigen beleving.
Beperken we ons tot papier als kleurdrager, en gebruiken we één soort één kleur rode drukinkt dan zal de rode inkt op elke papiersoort anders tonen. Zuigende papiersoorten ontnemen de kleur haar intensiteit en geven het een matte iets schralere tint. Gestreken papiersoorten hebben een veel gladdere en dichtere oppervlaktestructuur waardoor de inkt minder wegzakt en intenser en voller toont. De papiersoort heeft ook invloed op de kleur van de inkt. Bijvoorbeeld 'Pantone 123', een gele drukinkt, toont oranje op zuigend papier en geel op gestreken papier, daar zit een fors verschil tussen. Terwijl de witwaarde van het gestreken papier minder helder oogt dan het gestreken papier.

6.  Toepassing en omgeving
In ons vakgebied hebben we elke dag met kleurmanagement te maken.
Bij het doorvoeren van een huisstijl bijvoorbeeld komen soms veel verschillende toepassingen om de hoek kijken:
-  Briefpapier, enveloppen en ander drukwerk. (alles in voorgekleurde PMS inkten)
-  Site en digitale bedrijfspresentatie (RGB beelschermkleuren)
-  Folders en brochures (CMYK kleurgescheiden opbouw)
-  Autobetlettering (kleurfolie en spuitwerk (verf, RAL))
-  Gevelbelettering, lichtbakken (acrylaat kunststoffen, RAL, lichtbakfolie)

Kleurenpalet
In bovenstaande zaken is sprake van zeven verschillende kleursystemen. Alle uitingen moeten zo passend mogelijk op elkaar worden afgestemd. Het is echter onmogelijk om alle verschillende kleursystemen op één lijn te krijgen, zelfs niet bij wit of zwart.
Dus is het de kunst om vanuit al die verschillende kleursystemen een kleurenpalet samen te stellen dat zo veel mogelijk op één lijn ligt. Dat vereist inzicht, ervaring en kennis van kleuren in de breedste zin, rekening houdend met de wensen en ideeën van de opdrachtgever.

Heilig
Als in elk kleursysteem de best passende kleur is gekozen moet dat worden vastgelegd in een huisstijl-manual. Die is heilig voor alles wat ooit in de toekomst aan huisstijl-zaken wordt gedaan. Iedereen moet zich conformeren aan die regels en kleurcodes.


Brochure Opzet

Brochure

Vraag geheel vrijblijvend onze corporate brochure aan. Stuur een mail naar info@opzet.nl of neem contact met ons op.

Contact

Mail: info@opzet.nl
Telefoon: 023 5 388 200
Fax: 023 5 385 664

Bezoekadres

van Dalenlaan 392
2082 VR Santpoort Zuid

Postadres
Postbus 32
2080 AA Santpoort-Zuid

disclaimer
privacyverklaring